Stapelgoed evalueren van beleid

Een evaluatie is een beoordeling van een project, programma of beleidsstuk aan de hand van evaluatiecriteria. Belangrijker - wat ons betreft - is dat het een waardevolle bron aan kennis is, die je kunt inzetten als reflectiemoment én voortschrijdend inzicht. Met beter beleid als doel. Evalueren stelt jou als beleidsmaker of projectleider in staat om de toegevoegde waarde van het beleid te bepalen en dit duidelijk te maken aan je stakeholders. Maar hoe kun je op een effectieve en leuke manier evalueren? Wij verzamelden handige tips voor je.

Wanneer is het een goede beleidsevaluatie?
Een goede evaluatie richt zich op: doen we de dingen goed? Maar ook op: doen we de juiste dingen? Veranderende omstandigheden en nieuwe inzichten zijn namelijk vaak aanleiding tot een bijstelling of aanpassing. Traditionele evaluatiemethoden passen daardoor niet meer zo goed bij de complexe vraagstukken waar beleidsmakers zich tegenwoordig mee geconfronteerd zien. Het evalueren en naar aanleiding daarvan bijstellen zou geen alleenstaand actie moeten zijn maar een vast (iteratief) onderdeel van de beleidscyclus, net zoals het ontwerpen en uitvoeren dat zijn. Evalueren wordt daarmee een continu proces door niet alleen ‘achteraf’ evalueren, maar ook vooraf inzicht geven en tussentijds monitoren. Zo past evalueren prima binnen het agile werken.

Waarom zou je evalueren?
Evaluaties worden nog vaak gebruikt om verantwoording af te leggen. Een evaluatie die duidelijk maakt dat het beleid de doelen niet bereikt heeft, is vanuit het verantwoordingsperspectief misschien een vorm van mislukking. Maar vanuit het nu populaire lerende perspectief levert zo'n evaluatie waardevolle kennis op om het beleid te kunnen verbeteren.
 
Door het beleid in je organisatie te evalueren:
  • krijg je inzicht in de werking en effectiviteit van beleid;
  • leg je sneller de vinger op de succes- en pijnpunten van het beleid;
  • krijg je inzicht in de kansen die er zijn om te verbeteren en te innoveren;
  • verzamel je input voor het opstellen van nieuw beleid, het aanpassen of bijsturen van het huidige beleid of het stopzetten van beleid dat niet uitwerkt zoals verwacht.
Ruimte voor ieders inbreng
Het is van belang dat vooraf duidelijk is wat de organisatie wil bereiken met de evaluatie, want dit bepaalt de omvang en diepgang ervan. Een evaluatie is wat ons betreft vooral effectief als door betrokkenheid van alle stakeholders recht wordt gedaan aan de verschillende perspectieven van alle betrokkenen. Hierdoor krijgen zij meer begrip voor elkaars perspectieven, leren ze van elkaar om vervolgens samen verder aan de slag te gaan. Complexe vraagstukken vragen tenslotte om gezamenlijk optrekken, kennis delen en leren over de grenzen van verschillende teams, afdelingen of zelfs organisaties heen.
  
Stappenplan
Als je het leren centraal zet dan is de evaluator niet een onafhankelijk deskundige maar vooral de facilitator van het proces. Een evaluatieproces kent een aantal opeenvolgende stappen. Afhankelijk van de opdracht, aanleiding en factoren als doorlooptijd en budget, kan het gaan om een langdurig of juist een kort proces. Onderstaande een generieke werkwijze met de stappen die je kunt inzetten:
  1. Stem je opdracht af met de opdrachtgever (doel, tijdspad, budget, team, aanpak etc.).
  2. Formuleer samen met de stakeholders de centrale evaluatievraag en de evaluatiecriteria - op welke aspecten verzamelen en duiden we informatie – en het bepalen van de te gebruiken bronnen en respondenten.
  3. Kies een aanpak: welke technieken en werkvormen ga je inzetten?
  4. Verzamel alle benodigde informatie.
  5. Analyseer de verzamelde informatie en schrijf je bevindingen op.
  6. Toets de resultaten bij je stakeholders.
  7. Stel de evaluatierapportage op.
  8. Nodig gebruikers van de evaluatie uit om mee te denken over de vormgeving van de conclusies en aanbevelingen voor hun praktijk. Dit draagt bij aan de bruikbaarheid en toepasbaarheid ervan.
Focuspunten tijdens het evalueren
  • Relevantie: komen de doelstellingen tegemoet aan de problemen en uitdagingen?
  • Coherentie/consistentie: past het beleid binnen de kaders van de organisatie en draagt het bij aan het bereiken van de doelstellingen van de organisatie?
  • Uitvoering: werden de beoogde acties uitgevoerd? Is de uitvoering naar tevredenheid verlopen?
  • Effectiviteit: zijn de doelstellingen bereikt?
  • Efficiëntie: werden de doelstellingen bereikt op een efficiënte manier? Staan de resultaten in verhouding tot de ingezette middelen?
  • Draagvlak: is er voldoende draagvlak voor het beleid?
Werkvormen
Bedenk vooraf welke werkvormen passen bij jouw doelgroep. Wat spreekt hen aan?
  • (Groeps)interviews
  • Online enquête in laagdrempelige tools zoals mentimeter, microsoft forms etc.
  • Case-studie door het gezamenlijk bespreken van casuistiek
  • Focusgroep of expert panel (denk aan dan vooral aan een creatieve denker van buiten)
  • Verzamelen best practices
  • Inzet retrospectives zoals de Stapelster
  • Starten van een discussie in een netwerkomgeving of op intranet
  • Pitchen en toetsen evaluatiepunten met een afvaardiging stakeholders
door studio stapelgoed 31 maart 2025
Loop een willekeurige stad in en je ziet ze overal: van die grijze, saaie muren die niets vertellen. Bij studio stapelgoed hebben wij we voorliefde voor streetart en graffiti. Dat je op een straathoek opeens een gigantisch kleurrijk kunstwerk tegenkomt, een verborgen muurschildering die een verhaal vertelt of een klein aanplakbiljet dat je aan het denken zet. Streetart is veel meer dan verf op een muur. Wat streetart zo bijzonder maakt, is dat het je op een onverwachte manier kan raken. Het is kunst die niet in een museum hangt, maar onderdeel is van het dagelijkse leven. En dat maakt het zo toegankelijk en inspirerend.
door studio stapelgoed 24 maart 2025
Innovatie klinkt misschien als iets groots en ingewikkelds, maar vaak begint het juist met kleine veranderingen in de dagelijkse praktijk. Denk aan een nieuwe manier van samenwerken, een slimme oplossing voor een terugkerend probleem of een creatieve twist in je productaanbod. Het punt is: iedereen kan innoveren! Maar hoe zorg je ervoor dat je team zich vrij voelt om met nieuwe ideeën te komen? Hier zijn vijf praktische tips om innovatie in je team aan te wakkeren – inclusief inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
door studio stapelgoed 17 maart 2025
Ken je dat gevoel dat je iets beter onthoudt als je er een plaatje bij hebt gezien? Dat is geen toeval. Dit fenomeen wordt het Picture Superiority Effect genoemd: beelden worden beter onthouden dan woorden. In ons brein worden visuele prikkels namelijk sneller verwerkt en sterker opgeslagen dan tekstuele informatie. En dát is precies waarom we bij studio stapelgoed zo’n grote liefde hebben voor visueel vormgegeven ontwerpen en graag werkvormen zoals associatiekaarten en tekenen inzetten.
door studio stapelgoed 10 maart 2025
Creativiteit voelt vaak als iets onbeperkte vrijheid om te maken wat je wilt, zonder regels of grenzen. Maar juist beperkingen kunnen een katalysator zijn voor de meest verrassende ideeën. Dit principe noemen we creative constraint: door jezelf beperkingen op te leggen, dwing je jezelf om anders te denken en nieuwe oplossingen te vinden. Wij hanteren dit dan ook regelmatig bij onze eigen sessies.
door studio stapelgoed 3 maart 2025
Bij studio stapelgoed geloven we dat de beste ideeën niet zomaar uit de lucht komen vallen. Creativiteit is een proces: een samenspel tussen vrij denken, kritisch kijken en praktisch uitvoeren. Eén gave manier om dit proces te structureren, komt van niemand minder dan Walt Disney zelf.
door studio stapelgoed 24 februari 2025
Bij studio stapelgoed geloven we dat aanwakkeren van de creativiteit van evident belang is om te komen te nieuwe ideeën. Daarvoor hoef je niet meteen een brainstorm van een dag(deel) te organiseren, maar kan de inzet van simpele werkvormen nét voor dat extra impuls zorgen. In dit blog verzamelden wij onze favoriete werkvormen die je eenvoudig kunt inzetten. Werkvormen die weinig voorbereiding vragen en die je eigenlijk op ieder moment kunt gebruiken
door studio stapelgoed 17 februari 2025
Je hebt een sessie voorbereid, je hebt er zin in, je start vol energie en dan merk je het. De energie in de groep is laag, deelnemers doen niet echt mee, reageren lauw of haken zelfs af. Ai. Niet helemaal wat je voor ogen had. Wat nu? Geen paniek! Er zijn manieren om de energie terug te brengen en je deelnemers weer in de flow te krijgen. Maar eerst: hoe ziet afhaken er eigenlijk uit?
door studio stapelgoed 10 februari 2025
Bij studio stapelgoed zijn we altijd op zoek naar leuke vergaderlocaties. Eerder schreven een blog over 10 inspirerende vergaderlocaties in Noord-Holland. Deze keer is Zuid Holland aan de beurt, waarbij je we een aantal mooie vergaderplekken laten zien, waar je maar wat graag jouw bijeenkomst wilt organiseren.
door studio stapelgoed 20 januari 2025
In een wereld die voortdurend verandert, zijn creativiteit en innovatie twee begrippen die vaak door elkaar worden gebruikt. Hoewel ze nauw met elkaar verbonden zijn, verschillen ze fundamenteel in betekenis, toepassing en impact. Om te begrijpen hoe ze samenwerken en elkaar versterken, is het belangrijk om de nuances te kennen. In dit blog leggen we uit wat het verschil is en hoe je ze allebei optimaal kunt benutten.
door studio stapelgoed 13 januari 2025
In elke groep kom je tegenstellingen tegen. Ook in de sessies die wij begeleiden. De ene persoon heeft behoefte aan autonomie, terwijl de ander juist graag samenwerkt. Sommige teamleden willen snelle resultaten boeken, terwijl anderen beter functioneren met een lange termijnvisie. Het kan lijken alsof je moet kiezen tussen deze opties, wat soms voor spanningen zorgt. Polarity Thinking laat echter zien dat je beide kanten nodig hebt om tot het beste resultaat te komen. Het gaat niet om óf-óf, maar om én-én. Daarom zetten wij dit met regelmaat in tijdens teamsessies, waarbij de onderlinge samenwerking centraal staat.
Meer posts
Share by: